عمارت مسعودیه

عمارت تاریخی مسعودیه که نامش برگفته از بانی آن سلطان مسعود میرزا ظل السلطان را می توان از جمله گوهرهای پربهای گنجینه تاریخی تهران برشمرد که تاریخچه پر فراز و نشیب اش آیینه ای تمام قدر از تاریخ دو قرن اخیر ایران عزیز را مقابل روی ما قرار می دهد.

مسعود میرزا چهارمین پسر ناصرالدین شاه،پس از مرگ زودهنگام برادران ناتنی اش در جایگاه پسر ارشد قرار گرفت ولی از آنجا که مادرش از ایل قاجار نبود طبق سنت قاجار عملا نمی توانست ولیعهد و شاه بعدی باشد.پس از گذراندن دوره ای در مازندران دوباره به تهران بازگشت و مهدعلیا دختر امیر کبیر را برایش نامزد کرد تا مسعود میرزا با شاه آتی یعنی مظفرالدین میرزا هم برادر ناتنی باشد هم باجناق.در ۲۴ سالگی صاحب لقب ظل السلطان(سایه شاه)شد و حکومت اصفهان آسیب دیده از سقوط صفویه را به او سپردند.از این زمان تا پایان عمر و حدود ۴۵ سال تقریبا به طور مستمر در اصفهان به سر برد.اصفهان در این دوران به مدد مدیریت هوشمندانه او دوباره از زیر خاکستر سر برآورد و پررونق شد.از این راه منافع بسیاری عاید او شد و به یکی از ثروتمند ترین و قدرتمند ترین مردان عصر خود بدل شد.پس از ترور ناصرالدین شاه تبعیت خود از برادرش را اعلام کرد و در خلال نهضت مشروطه از آزادیخواهان حمایت کرد.اما نه محبوب سلطنت خواهان بود نه مشروطه طلبان. بنابراین سالهای پایان عمر خود را با تنهایی در اصفهان سپری کرد و کمی پیش از سقوط قاجاریه، فوت کرد.

این مجموعه یک و نیم هکتاری تنها نمونه باقی مانده از خانه های اشرافی پایتخت در دوران گذار از بینش سنتی به وضع فعلی است.مجموعه کنونی از بخش دوانی(غربی) و بیرونی(شرقی)تشکیل شده است.اما بخش اندرونی در جبهه شرقی حدود یک قرن پیش تفکیک و تخریب شده است.

بازدید کنندگان از طریق سر در پیاده که بنایی نفیس است وارد مجموعه می شوند. درهای چوبی عظیم آن و آهوپاهای گچی ان از جمله آثار هنری و میراث فرهنگی برجسته شهر تهران به شمار می رود. از ساختمان های مجموعه می توان به ساختمان مشیریه، سیدجوادی و دیوانخانه اشاره کرد. ساختمان مشیرالملکی یا مشیریه برگرفته از عنوان مشیرالملک که ظل السلطان برای دو تن از منشیان و محارمش یعنی حبیب الله خان و سپس محمد باقر خان می باشد. همچنین ساختمان سیدجوادی یا حکیمیه برگفته از عنوان حکیم باشی ظل السلطان می باشد . در قسمتی از دوران استقرار وزارت معارف، این ساختمان دفتر کار وزرا بود، بنابراین به ساختمان وزرا نیز مشهور است. دیوانخانه بخش اصلی مجموعه مسعودیه و محل پذیرایی از میهمانان عالی مقام مسود میرزا بوده است. آیینه کاری سقف تالار این ساختمان یکی از بی نظیرترین نمونه ها در ایران به شمار می رود.از دیگر ابنیه عمارت می توان به حوضخانه، سفره خانه و میدان کالسکه اشاره کرد.

این مجموعه در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۷۷ با شماره ثبت ۲۱۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

نشانی: میدان بهارستان، ضلع جنوب غربی، خیابان اکباتان

نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.