جابجایی در کار

هنگام جابه‌جایی در کار، به چه نکاتی توجه کنیم؟

حقوق: نکتۀ اول دربارۀ حقوق، نوع پرداخت است؛ یعنی چقدر از حقوقتان داخل فیش می‌آید و چقدر از حقوق داخل فیش، به مزایای مستمر و غیرمستمر تقسیم می‌شود و چقدرش حقوق پایه است. نکتۀ دوم موعد پرداخت است؛ یعنی شرکت مدنظرتان چقدر در پرداخت‌هایش خوش‌قول است. نکتۀ سوم مزایای رفاهی و غیرنقدی مثل بن و وام است که آن شرکت برایتان فراهم می‌کند. تکلیف حقوق مشخص شد؛ اما به‌نظرم فقط حقوق در جابه‌جایی، تعیین‌کننده نیست. نکات بسیار مهم‌تری هم هست که معمولاً به آن توجه نمی‌کنیم:

۱. قرارداد: آیا آن شرکت با شما یک قرارداد رسمی می‌بندد؟ آیا این قرارداد حداقل یک‌ساله است؟ آیا تضامینی که می‌گیرد منطقی است؟

۲. اندازۀ شرکت: اندازۀ آن شرکت در مقایسه با شرکتی که الان هستید چقدر است؟ اگر خیلی کوچک باشد، شاید زیاد مناسب شما نباشد. اگر خیلی بزرگ باشد، باز هم ممکن است مناسب شما نباشد.

۳. فاصلۀ شرکت: فاصلۀ محل کار جدید تا منزلتان و راحتی مسیر چگونه است؟

۴. ساعت کاری: شروع و پایان ساعت کاری در آن شرکت چگونه است؟ اضافه‌کاری شناور است یا اجباری؟ مرخصی‌گرفتن چطور است؟ چه ساعتی نهار می‌خورند؟

۵. محیط و امکانات: در آن شرکت چه محیط و امکاناتی را در اختیارتان می‌گذارند؟

۶. آموزش و نگاه منابع انسانی: آموزش و نگاه منابع انسانی که در آن شرکت حاکم است، چگونه است؟

۷. رفتار و روابط و روحیۀ حاکم بر آن شرکت: آیا کارکنان آن شرکت پیوسته دعواومرافعه می‌کنند یا تعاملی بینشان برقرار است؟

۸. امکان ارتقا و رشد و پیشرفت: آیا از لحاظ سمَتی یا علمی یا حتی از لحاظ رابطه‌ای، امکان رشد شما در آن شرکت وجود دارد؟

۹. توانایی، سواد و ویژگی‌های مدیر مستقیم: آیا مدیر مستقیم شما باعث ارتقای کیفی توانایی‌های شما می‌شود؟

***

تخصصی شدن کارها

نکته‌ای در رابطه با تخصصی‌شدن کارها می‌خواهم به شما بگویم. پیشنهادم به شما دوستان این است که بعد از سه چهار سال کارکردن، رشتۀ خاصی را که به آن علاقه دارید پیدا کنید؛ مثلاً اگر سه چهار سال کار کردید، بروید در پیمان‌کاری‌ها و صنعتتان را پیدا کنید و دیگر از صنعت پیمان‌کاری بیرون نیایید. اگر در زمینۀ دارو دارید کار می‌کنید، در همان زمینه، ادامه بدهید.

سه سال و نهایتاً پنج سال زمان خوبی است تا متوجه شوید از چه صنعتی و در آن صنعت از چه فیلد کاری خوشتان می‌آید یا فکر می‌کنید توانایی‌تان در آن زیاد است. کارها دارد تخصصی می‌شود. این‌طور نکنید که مثلاً دو سال در حمل‌ونقل و پنج سال در غذایی و سه سال در شرکت‌های معدنی کار کنید! وقتی خودتان را محک زدید و واقعاً دانسته‌های خودتان را به حد معمولی رساندید، سعی کنید به‌سمت یک صنعت خاص بروید و در آن صنعت، فیلد کاری خاصی را انتخاب کنید.

شاید قبلاً این‌گونه بود که می‌گفتیم بهتر است همه‌چیز را محک بزنیم و همۀ جنبه‌ها را بدانیم؛ ولی واقعاً الان آن‌قدر بازار کار در ایران کساد است و از طرفی، رقابت بالاست و افراد دارند تخصص‌های مختلف یاد می‌گیرند، واقعاً دیگر صرفه ندارد. به‌نظرم هیچ موضوعیتی ندارد آدم در همه‌چیز متخصص باشد. واقعاً وقتی شما در یک صنعتی مثلاً در صنعت ذوب هستید، حیف است بعد از هفت هشت سال کارکردن که چم‌وخم و زیروبم آن کار را یاد گرفتید و قوانین مربوط به آن را آموختید، بیرون بیایید و به صنعت دیگری بروید. شاید قدیم این کار باعث پختگی می‌شد؛ ولی واقعاً در صنف حسابدارها این کار باعث می‌شود از آن مزیت رقابتی که ممکن است برای خودتان داشته باشید کاسته بشود.

بله، در حسابرسی این کار را قبول داریم و می‌گوییم‌ بهتر است هرقدر شخص می‌تواند صنایع مختلف و کارهای مختلف را ببیند [و یاد بگیرید]. اساتید همیشه مثالی می‌زنند: اگر دانش حسابداری را مثل یک میز تصور کنیم، حسابداران در عمق میز کارها را می‌بینند و حسابرس‌ها در سطح میز.

بر عکس حسابدارها، حسابرس‌ها حتماً باید به‌سمت تنوع بروند. اگر حسابرس هستید، حتماً از صنعتی به صنعتی دیگر بروید؛ چون نوع و ماهیت کارتان ایجاب می‌کند که از همۀ رشته‌ها، تخصص کوچکی داشته باشید. به‌نظرم یک حسابرس خوب، حسابرسی است که صنایع مختلفی را دیده باشد و چون ممکن است توانایی نداشته باشد در عمق کارها برود، در سطح، با قوانین مختلف آشنا باشد.

***

اگر جای رشد نداره، بزن بیرون

در شرکت‌های بزرگ همیشه این مسئله وجود دارد که حسابدارها، اصطلاحاً از حسابداری مدیریت یا حسابداری بهای تمام‌شده یا حتی حسابداری مالی کمی جدا می‌شوند و عملاً بیشتر یک دریافت و پرداخت ساده را انجام میدهند.‌ متأسفانه برای بخشی از حسابداری مالی این مسئله وجود دارد و بهترین راه این است که بتوانید خودت را به‌روز نگه دارید. اگر نمی‌خواهید در شرکتی که هستید بمانید و همان جا رشد کنید، بهترین راه این است که بعد از چند سال خارج شوید و فیلد دیگری را امتحان کنید. این مسئله وجود دارد و کاری هم نمی‌شود کرد. گاهی ماهیت شرکت و کار اجازه نمی‌دهد خارج از آن فیلد دریافت و پرداخت، کاری انجام دهیم.

***

سندروم ساکی

مطلبی را دربارۀ شرکت‌هایی که از لحاظ پرداخت بسیار خوب‌اند می‌خواهم بگویم. خیلی وقت‌ها اشخاص به من مراجعه می‌کنند و می‌گویند در فلان شرکت داریم کار می‌کنیم و پرداخت‌هایش بسیار خوب و به‌موقع است؛ ولی جای پیشرفتی در این شرکت نداریم. مشخص است شرکتی که پرداخت‌هایش خوب است، طبیعتاً هرچه سطوح کاری بالاتر برود، پرداخت‌ها و مزایایش بهتر می‌شود. بنابراین رسیدن به سطوح بالاتر، خیلی سخت است و معمولاً با سفارش و پارتی‌بازی و چنین کارهایی می‌توان به آن سطوح رسید. مثلاً شخصی که در سطح کارشناسی است، سال‌ها در همان سطح باقی می‌ماند و به‌ندرت کسی در آن سازمان یادش می‌آید که شخصی از درون خود سازمان رشد کرده باشد. این موضوع از لحاظ من یک سندروم است؛ چون اسم این سندروم را جایی ندیدم،  اسمش را «سندروم ساکی» می‌گذارم تا به نام خودم ثبت شود. در حقیقت این سندروم اشخاص را بین دو انتخاب قفل می‌کند:

انتخاب اول این است کارکنان در شرکتی‌اند که زیاد با آن‌ها کار ندارند و کار چندان خاصی هم ممکن است انجام ندهند و در مقایسه با سطح جامعه، پرداخت‌هایش بسیار فوق‌العاده و خوب است؛ اما در این شرکت جایی برای پیشرفت ندارند. با اینکه این‌گونه شرکت‌ها از لحاظ منابع انسانی بسیار دک‌وپز دارند و بسیار هم جایزه گرفتند و دوره‌های زیاد آموزشی آنچنانی و تابلوی تبلیغاتی بسیار قوی‌ای دارند، ولی در عمل، برای کارکنانشان فرصت‌های رشد ایجاد نمی‌کنند. این انتخاب اولی است که کارکنان می‌توانند کنند.

انتخاب دوم این است که بیرون بروند. کسانی که این انتخاب را کردند طبیعتاً زندگی خودشان را با پرداخت‌ها و حقوقی که در این انتخاب وجود دارد چیدند؛ البته برایشان خیلی سخت است. طبیعی است که حتی از لحاظ توانایی فنی هم عقب‌مانده‌اند؛ چون همیشه در یک سطح بودند. اگر هم بعضی‌ها شانس نیاورند، با تغییر مدیریتی یا چیزی مثل آن، بعد از هفت هشت سال کار، مجبور می‌شوند آن شرکت را ترک کنند و دیگر به‌اجبار مجبورند سراغ شغل بعدی بروند.

اسم این سندروم را سندروم ساکی می‌گذارم. این سندروم بسیار خطرناکی است. کسی که با این سندروم درگیر است، به جسارتی نیاز دارد که دل به دریا بزند و انتخاب کند: از آن شرکت خارج شود یا بماند و به سرنوشت دیگران دچار شود.

4 نظرات
  1. محمد رضا می گوید

    ممنون نکات خوبی مطرح کردین. بخصوص سندرم ساکی

    1. علی ط ساکی (مربی حسابداری) می گوید

      سپاس

  2. خانم خلیلی می گوید

    بسیار عالی و آموزنده 👏👏👏

    1. علی ط. ساکی می گوید

      سپاس

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.